Linearna diferencialna enačba

Iz E-študij, proste zakladnice študentskega znanja

Skoči na: navigacija, iskanje

Vsebina

Linearna diferencialna enačba 1. reda

Linearna enačba:

a \cdot x = b

Diferencialna enačba je linearna, če neznana funkcija in njeni odvodi nastopajo linearno.

\! y' = f(x)y + g(x)


Če je g(x) = 0

y' = f(x)y homogena enačba


Homogena linearna enačba

Homogena lin. enačba ima ločljive spremenljivke.

\left. \frac{dy}{dx} = f(x) \cdot y  \right| / \frac{dx}{y}

\int \frac{dy}{y} = \int f(x) dx \Rightarrow \log y = \int f(x)dx + \log C

y= Ce^{\int f(x)dx}

Nehomogena linearna enačba

Recept

Nehomogeno lin. enačbo rešujemo z metodo variacije konstant. Rešitev iščemo v taki obliki kot je rešitev homogene enačbe, le da C ni več konstanta temveč funkcija x-a.

Namesto konstante C vzamemo neko funkcijo μ(x)

y = \ (x) e^{\int f(x)dx}

y' = \mu' (x) \cdot e^{\int f(x) dx} + \mu(x) f(x) e^{\int f(x) dx}

\mu' (x) e^{\int f(x) dx}  + \mu(x) f(x) e^{\int f(x) dx}  = f(x) \mu(x) e^{\int f(x) dx}  + g(x)

\mu' (x) e^{\int f(x) dx} = g(x)

\mu'(x) = g(x) e^{-\int f(x) dx}

y(x) = e^{\int f(x) dx} \int g(x) e^{-\int f(x) dx}dx + D e^{\int f(x) dx}

Primer 1

xy' + y + 4 = 0

y' = - \frac{1}{x}y - \frac{y}{x}

y' _H = - \frac{1}{x} y_H

\frac{dy}{dx} - \frac{1}{x} y_H | /

\frac{dy_H}{y_H} = - \frac{dx}{x}

logyH = − logx + logC

y_H = \frac{C}{x}

y = \frac{\mu(x)}{x}

y = \frac{\mu' }{x^2}

\frac{\mu'(x) \cdot x }{x'} = \frac{1}{x} - \frac{4}{x}

\frac{\mu'(x)}{x} = - \frac{4}{x} \Rightarrow \mu'(x) = -4 \Rightarrow \mu(x) = -4x D

y = \frac{-4x+D}{x} = -4 +\frac{D}{x}

Primer 2

  • y' = - y \cdot \tan x + \sin 2x

Rešimo najprej homogeno enačbo:

y'H = − yHtanx

\frac{dy_H}{dx} = -y_H \tan x

\int {dy_H}{y_H} = - \int \frac{\sin x}{\cos x} dx

logyH = logcosx + logC

y_H = C \cdot \cos x


Rešimo še nehomogeno enačbo:

y = \mu(x) \cdot \cos x

y' \mu'(x) \cdot \cos x + \mu(x) (-\sin x)

\mu'(x) \cdot \cos x - \mu(x) \sin x = - \mu (x) \cos x \frac{\sin x}{\cos x} + \sin 2x

\mu'(x) \cdot \cos x = \sin 2x

\mu'(x) = \frac{\sin 2x}{\cos x}

\mu(x) = 2 \int \sin x \,dx = -2 \cos x + D


\!y = -2 \cos ^2 x + D \cos x


y' = 2 \cdot 2 \cdot \cos x \cdot \sin x - D \cdot \sin x

\! +2 \cos ^2 x \tan x - D \cos x \tan x + \sin 2x

=2 \cos^2 x \frac{\sin x}{\cos x} \cdot D \cos x \frac{\sin x}{\cos x} + 2 \sin x \cos x

\! =4 \cos x \sin x - D \sin x


y' + ytanx = sin2x

y' = f(x)y + g(x)

y = \int g(x) e^{- \int f(x) dx} dx + De^{\int f(x) dx}

Osebna orodja
Imenski prostori
Različice
Dejanja
navigacija

Tiskanje/izvoz
orodja